زمینه و هدف: سردرد مزمن یکی از شایعترین اختلالات دردناک نورولوژیک است که تأثیرات مخربی بر کیفیت زندگی بیماران، میگذارد. با توجه به محدودیتهای درمانهای دارویی و نیاز به رویکردهای جامعتر، این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی رواندرمانی مثبتگرا (PPT) و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT)، بر متغیرهای اضطراب درد، فاجعهپنداری درد و بهزیستی روانشناختی در بیماران مبتلا به سردرد مزمن انجام شد.
روش بررسی: پژوهش حاضر یک مطالعه آزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون و پیگیری سهماهه، بر روی 60 بیمار مبتلا به سردرد مزمن (بر اساس معیارهای ICHD-3) بود که به صورت در دسترس از کلینیکهای تخصصی شهر همدان انتخاب شدند. شرکتکنندگان به صورت تصادفی به سه گروه PPT (n=20)، ACT (n=20) و گروه گواه (بدون مداخله، n=20) گمارده شدند. گروههای PPT و ACT هر کدام جداگانه به مدت 8 جلسه 90 دقیقهای (هفتهای یک جلسه) تحت درمان قرار گرفتند. ابزارهای سنجش شامل پرسشنامه اضطراب درد ، مقیاس فاجعهپنداری درد و پرسشنامه بهزیستی روانشناختی بود که در سه مرحله پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری سهماهه اجرا گردید. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره و آزمون سیداک تحلیل شدند. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 26 صورت پذیرفت.
یافتهها: تحلیل نتایج نشان داد که در هر دو گروه PPT و ACT، کاهش معنیداری در میانگین نمرات اضطراب درد و فاجعهپنداری درد و افزایش معنیداری در بهزیستی روانشناختی در مراحل پسآزمون و پیگیری، نسبت به گروه گواه، مشاهده شد (p<0.001). همچنین، تفاوت معنیداری بین اثربخشی دو رویکرد PPT و ACT بر متغیرهای مورد مطالعه مشاهده نشد (p>0.05)، اگرچه روند بهبودی در هر دو گروه درمانی پایدار بود.
نتیجهگیری: هر دو رویکرد رواندرمانی مثبتگرا و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در کاهش اضطراب درد، فاجعهپنداری درد و بهبود بهزیستی روانشناختی بیماران مبتلا به سردرد مزمن مؤثر هستند. این یافتهها نشان میدهند که تمرکز بر نقاط قوت فردی و جنبههای مثبت زندگی (PPT) و همچنین پذیرش تجربیات درونی ناخوشایند و تعهد به ارزشهای شخصی (ACT)، هر دو میتوانند به عنوان مداخلات مکمل در کنار درمانهای استاندارد سردرد مزمن مورد استفاده قرار گیرند. با توجه به عدم تفاوت معنیدار بین دو رویکرد، انتخاب بین آنها میتواند بر اساس ترجیحات بیمار و متخصص و همچنین ویژگیهای خاص هر فرد صورت پذیرد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
مديريت درد مزمن دریافت: 1405/3/19 | پذیرش: 1280/9/23 | انتشار: 1405/5/10