fa اثربخشی درمان فراشناختی بر فاجعه‌آفرینی درد و خستگی ذهنی در زنان مبتلا به لوپوس مديريت درد مزمن Chronic pain managment پژوهشي Original <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> مقاله حاضر با هدف اثربخشی درمان فراشناختی بر فاجعه&shy;آفرینی درد و خستگی ذهنی زنان مبتلا به لوپوس انجام شد.</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Calibri","sans-serif""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">روش بررسی:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس&shy;آزمون و پیگیری دو ماهه همراه با گروه گواه بود. جامعه‌ آماری کلیه بیماران زن مبتلا به لوپوس مراجعه کننده به انجمن لوپوس در سال 1402 بودند. جهت تعیین نمونه 30 نفر به صورت داوطلبانه و هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. جهت سنجش فاجعه&shy;آفرینی درد از پرسشنامه راهبردهای مقابله با درد روزنشتاین و کیف(1983) و جهت سنجش خستگی ذهنی از پرسشنامه احساس خستگی اسمتس و همکاران(1995) استفاده شد. قبل از اجرای مداخله از هر دو گروه پیش&shy;آزمون فاجعه&shy;آفرینی درد و خستگی ذهنی به عمل آمد. گروه آزمایش درمان فراشناختی را در پروتکل درمانی 8 جلسه&shy;ای دریافت کرد و گروه گواه هیچگونه مداخله درمانی دریافت نکرد. پس از اجرای مداخله در مرحله پس&shy;آزمون، هر دو گروه مجددا ابزارهای مرحله پیش&shy;آزمون را پاسخ دادند و دو ماهِ بعد، مجددا در بین هر دو گروه، ابزارها اجرا شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">یافته&shy;ها:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> داده&shy;ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه&shy;گیری&shy;های مکرّر تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد: درمان فراشناختی در کاهش فاجعه&shy;آفرینی درد و همچنین خستگی ذهنی اثربخش بوده و بعد از دو ماه همچنان پایدار بوده است(05/0></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">p</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">). </span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه&shy;گیری:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" mitra="" style="font-family:"> باتوجه به اثربخشی و پایداری درمان فراشناختی؛ پیشنهاد می&shy;شود در مراکز درمانی و مشاوره&shy;ای به بهره&shy;گیری از این روش&shy; درمانی برای کاهش وضعیت فاجعه&shy;آفرینی درد و خستگی ذهنی بیماران لوپوس بهره گرفته &shy;شود.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:106%"><span style="punctuation-wrap:simple"><span style="vertical-align:baseline"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Background: </b>The present article was done with the aim to investigate the effectiveness the metacognitive therapy on pain catastrophizing and mental fatigue of women with Lupus disease.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:106%"><span style="punctuation-wrap:simple"><span style="vertical-align:baseline"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Methods:</b> The method of present research is semi- experimental with pre and posttest, delay post, within two month, and a control group. The statistical population consisted of all women with Lupus disease who came to Lupus association during 2023; among them 30 volunteers were chosen purposefully in random way and categorized in two groups of experimental and control. The questionnaire of Pain Coping Strategies created by Rosenstein & Keefe(1983) was applied to estimate pain catastrophizing estimation, and the Mental Fatigue questionnaire was evaluated through Smets et al(1995) questionnaire of Fatigue Feeling. Prior to the intervention both group had participated in pain catastrophizing and mental fatigue pretest. The experimental group received metacognitive therapies through 8 sessions of treatment protocol, however the control group had no treatment sessions. Afterwards, in posttest level, both groups answered to the same instruments of pretest stage and later in two month, questionnaires were answered by both groups, again.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:106%"><span style="punctuation-wrap:simple"><span style="vertical-align:baseline"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Results:</b> The data was analyzed through Variance Analysis with Repeated Measures. The obtained results demonstrated the effectiveness of metacognitive therapy on pain catastrophizing and mental fatigue, and the effectiveness was stable after two months (p<0.05).</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:106%"><span style="punctuation-wrap:simple"><span style="vertical-align:baseline"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Conclusion:</b> According to the effectiveness and stability of metacognitive therapy; in order to decrease pain catastrophizing and mental fatigue of patients with Lupus disease, it is suggested to utilize this treatment in medical and counseling centers.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; درمان فراشناختی, فاجعه­آفرینی, درد مزمن, خستگی ذهنی, لوپوس. Metacognitive Therapy, Catastrophizing, Chronic Pain, Mental Fatigue, Lupus. 108 119 http://jap.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-920-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehri MirMousavi مهری میرموسوی mehri.mirmousavi@iau.ac.ir 100319475328460020281 100319475328460020281 No Islamic Azad University, Tonekabon دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن Alireza Homayouni علیرضا همایونی homayouni.ar@iau.ac.ir 100319475328460020282 0009-0002-614-2955 Yes Islamic Azad University, Bandar-e-Gaz, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، بندر گز، ایران Seyedehtahereh Faezi سیده طاهره فائزی s.t_faezi@yahoo.com 100319475328460020283 100319475328460020283 No Shariati Hospital, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran بیمارستان شریعتی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران Ali Khanekeshi علی خانه کشی Alikh2447@Gmail.com 100319475328460020284 100319475328460020284 No Islamic Azad University, Tonekabon, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران Jamal Sadeghi جمال صادقی sadeghi@baboliau.ac.ir 100319475328460020285 100319475328460020285 No Islamic Azad University, Babol, Iran دانشگاه آزاد اسلامی بابل، ایران