Anesthesiology and Pain

fa مقایسه اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی مبتنی بر کاهش استرس با درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب درد و کیفیت زندگی زنان مبتلا به سردرد مزمن A Comparison of the Effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on Anxiety, Pain, and Quality of Life in Women with Chronic Headache مديريت درد مزمن Chronic pain managment پژوهشي Original چکیده __________________________________________________________________________________________ زمینه و هدف: علاوه بر مشکلات جسمانی، باید به مشکلات روانشناختی بیماران سردرد مزمن نیز توجه شود. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثر بخشی درمان ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب درد و کیفیت زندگی زنان مبتلا به سردرد مزمن صورت گرفت. مواد و روش ها: روش پژوهش: نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری را زنان مبتلا به سردرد مزمن شهر تبریز در سال ۱۴۰۴ تشکیل دادند؛ ۴۵ نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه قرار گرفتند(هر گروه ۱۵ نفر). گروه‌های آزمایشی درمان مختص گروه خود را در ۸ جلسه دریافت کردند. گروه کنترل درمانی دریافت نکرد. ابزارهای اندازه‌گیری، پرسشنامه‌های اضطراب درد PASS_20 و کیفیت زندگی Sf بودند. داده‌ها توسط آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرنی تحلیل شدند. نتایج: در پیش آزمون میانگین و انحراف معیار نمره اضطراب درد و کیفیت زندگی در گروه‌های آزمایش و کنترل اختلاف معنی داری نداشت(۰/۰۵<P). هر دو درمان در مقایسه با گروه کنترل، اضطراب درد و کیفیت زندگی زنان را در پس آزمون افزایش داد(۰/۰۰۱<P). در مرحله پیگیری اثر این دو درمان ماندگار بود(۰/۰۰۱<P). تاثیر این درمان ها بر اضطراب درد و کیفیت زندگی زنان مبتلا به سردرد مزمن در مراحل پس آزمون و پیگیری یکسان بود(P>۰/۰۵). نتیجه گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که درمان ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد موجب کاهش اضطراب درد و افزایش کیفیت زندگی زنان مبتلا به سردرد مزمن شده‌اند. واژه‌های کلیدی: ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، اضطراب درد، کیفیت زندگی، زنان مبتلا به سردرد مزمن ___________________________________________________________________   ABSTRACT ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ Background and Aim: In addition to physical problems, the psychological issues of patients with chronic headaches should also be considered. The present study aimed to compare the effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on pain anxiety and quality of life in women with chronic headaches. Materials and Methods: This semi-experimental study employed a pre-test, post-test, and follow-up design with a control group. The statistical population included women with chronic headaches in Tabriz in 2025. A total of 45 participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to three groups (each with 15 participants). The experimental groups received their respective interventions over eight sessions, while the control group received no treatment. Data were collected using the Pain Anxiety Symptoms Scale (PASS-20) and the SF Quality of Life Questionnaire. The results were analyzed using repeated measures ANOVA and Bonferroni post hoc tests. Results: There were no significant differences between the experimental and control groups in pain anxiety and quality of life scores at the pre-test stage (P > 0.05). Both MBSR and ACT significantly improved pain anxiety and quality of life compared to the control group at the post-test stage (P < 0.001). These effects remained stable during the follow-up phase (P < 0.001). No significant differences were found between the two treatment groups in terms of their effects on pain anxiety and quality of life during post-test and follow-up (P > 0.05). Conclusion: Based on the findings, both Mindfulness-Based Stress Reduction and Acceptance and Commitment Therapy effectively reduce pain anxiety and improve the quality of life in women with chronic headaches. Keywords: Mindfulness-Based Stress Reduction, Acceptance and Commitment Therapy, Pain Anxiety, Quality of Life, Women with Chronic Headaches ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ   ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, اضطراب درد, کیفیت زندگی, زنان مبتلا به سردرد مزمن Mindfulness-Based Stress Reduction, Acceptance and Commitment Therapy, Pain Anxiety, Quality of Life, Women with Chronic Headaches 52 64 http://jap.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-898-1&slc_lang=fa&sid=1 Abolfazl Mohammadzadeh ابوالفضل محمدزاده abolfazl7.mohammadzadeh@gmail.com 100319475328460019798 0009-0008-5502-8357 Yes Bachelor of Arts in Psychology, University College of seraj, Tabriz, Iran کارشناس روانشناسی، موسسه آموزش عالی سراج، تبریز، ایران Hadi Esmikhani Akbarinejad هادی اسمخانی اکبری نژاد hadiakbarinejhad@yahoo.com 100319475328460019799 100319475328460019799 No Dept of Psychology, University College of Nabi AKram, Tabriz, Iran گروه روانشناسی، موسسه آموزش عالی نبی اکرم (ص)، تبریز، ایران